ورزش و ارزش

عبارت است از افزایش بیش از حد طبیعی انحنای فوقانی پشت

انواع مختلف کیفوز:

- کیفوز مادرزایی

- کیفوز جوانی

نوعی کیفوز ثابت و کمانی است که در حدود سنین بلوغ بوجود می آید. علت آن تغییر شکل گوه ای در یک یا دو مهره است که تغییرات مشخصی را در کلیشه رادیولوژیکی ایجاد می کند. هر دو جنس دختر و پسر به طور مساوی دچار این ناراحتی می شوند و سنین شیوع بین 13 تا 17 سالگی است. کیفوز در طول 6 الی 9 ماه ثابت می شود و یک حس درد موضعی وجود دارد.

-  کیفوز پیری

علل کیفوز پیری را می توان چند مسأله دانست، از جمله: پوکی استخوان، کیفوز منتقل شده از دوران جوانی، گوژپشتی، کیفوز ناشی از سل ستون مهره ها.

علایم ناهنجاری:نوع شدید این بیماری قوز نام دارد كه از روی لباس قابل رؤیت است.در این ناهنجاری بخش كوچكی از ستون مهره ها(در حد فاصل دو تا سه مهره)به صورت زاویه دار بیرون می زند.در نوع خفیفتر این عارضه انحنا جزئیتر است و در سطح كل مهره های پشتی وجود دارد.این ناراحتی كه به گوژپشتی برگشت پذیر معروف است عمدتاًباید با وسایل ارزشیابی مطالعه و بررسی شود.كوفتگی و احساس درد در قسمت قفسه ی سینه خصوصاً هنگام تلاش و فعالیتهای جسمانی نیز از علایم این ناهنجاری است.استفاده غلط از میز و صندلی ، وضعیت های کاری غلط ، وضعیت غلط در هنگام خوابیدن ، کیفوز جبرانی در اثر لوردوزاولیه ، کیفوز مادر زادی ، کیفوز جوانی ( بیماری شوئر من) ، کیفوز پیری ، سل استخوانی ، بیماری های روانی مثل افسردگی ، بیماری نی خیز رانی ، ضعف عضلات پشت ، ضعف عضلات نزدیک کننده کتف ها به ستون فقرات ( عضلات متوازی الاضلاع ) ، تقویت بیش از حد یا کوتاهی عضلات سینه ای کوچک .

اما آن چه تشدید کننده این ناهنجاری در ورزشکاران مختلف از جمله بازی کنان بسکتبال ، ژیمناست ها و وزنه برداران است ، تقویت بیش از حد عضلات سینه ای و کوتاهی این عضلات است . این گروه از ورزشکاران دارای ناهنجاری گوژپشتی زمانی که با قدرت و شدت زیاد ، عمل باز کردن و دور کردن بازو انجام می دهند ، شدیدا مستعد دررفتگی قدامی بازو هستند ، علت مستعد شدن به دررفتگی بازو در این ناهنجاری این است که در شرایط طبیعی سطح مفصلی استخوان کتف ( حفره گلونوئید ) و سر استخوان بازو تطابق نسبتا خوبی دارند و زمانی که این ناهنجاری اتفاق می افتد ، سطح مفصلی استخوان کتف به سمت قدام تمایل بیشتری پیدا می کند و در این حالت تطابق سر استخوان بازو و سطح مفصلی استخوان کتف به سمت قدام تمایل بیشتری پیدا می کند و در این حالت تطابق سر استخوان بازو و سطح مفصلی استخوان کتف در قسمت قدام مفصل بازو کم می شود و بنابراین وقتی شخص حرکت ابداکشن ، اکستنشن همراه به اکسترنال روتیشن را انجام می دهد شرایط مناسبی برای دررفتگی بازو به سمت قدام پیش می آید .

عوامل ایجاد ناهنجاری:با توجه به نوع ناهنجاری عوامل آن نیز متفاوت است.معمولاًگوژپشتی برگشت پذیر بر اثر رعایت نكردن بهداشت حركتی،بد نشستن،موقعیت شغلی نامناسب و استفاده از وسایلی مانند میز و صندلی نامناسب در بلند مدت ایجاد می شود.عوامل دیگری مثل ضعف عضلات را نیز می توان علت این عارضه دانست.چنانچه در فردی دو یا چند عامل ایجاد صدمه،مثل ضعف عضلانی و كار با میز نامناسب در زمان طولانی،وجود داشته باشد،بیشتر دچار صدمه می شود.تحقیقات نشان داده است كه این ناهنجاری بیشتر مشكل دختران نوجوان است و غالباً سه الی شش مهره ی ستون فقرات در این ناهنجاری چنین هستند.

گوژپشتی برگشت ناپذیر یا ثابت كه در بخش كوچكی در حد فاصل دو تا سه مهره از ستون فقرات ایجاد می شود بیماری محسوب می شود و درمان آن نیز به دست پزشك است.

عوارض ناهنجاری:این ناهنجاری ممكن است از دو لحاظ اثر نامطلوب داشته باشد:

الف)شكل ظاهر  ب)عوارض فیزیولوژیك

الف)شكل ظاهری: در اثر افزایش قوس ناحیه ی پشت،شانه ها و پشت به عقب می روند و گردن و سر به جلو می آیند.شكم تا حدودی می افتد و در نتیجه نمای كلی بدن از حالت طبیعی خارج می شود كه خود می تواند پیامد های روانی نامطلوبی داشته باشد.

ب)عوارض فیزیولوژیك: قوس ناحیه ی پشتی به كمك انحنای دنده ها و جناغ سینه،قفسه و حفره ی استخوانی را به وجود می آورد كه امكان فعالیت قلب و دم و بازدم را تسهیل می كند.به هم خوردن این تعادل باعث محدودیت در این قفسه می شود و در نتیجه امكان فعالیت طبیعی این اندامها با مشكل مواجه می شود.به ویژه زمانی كه فرد فعالیت شدیدتری داشته باشد،ریه ها دم و بازدم عمیقتر و فضای بیشتری برای فعالیت نیاز دارند.در این افراد محدودیت قفسه سینه كاهش ظرفیت قلب و گردش خون را به دنبال دارد كه این خود آستانه ی خستگی فرد را پایین می آورد.

دكتر شفارد در باره ی ناهنجاریهای ستون فقرات اظهار می دارد كه "افزایش سطح اسید لاكتیك خون،افزایش مرحله ی اول وام اكسیژن ،تأخیر مرحله ی برگشت ضربان قلب به حالت اولیه،همچنین كاهش حجم تنفسی نتیجه ی وضعیت بدنی غیر مطلوب است"به نظر می رسد در مجموع ناهنجاریهای ستون فقرات پشت گرد بیشترین نقش را در ایجاد موارد فوق داشته باشد.با توجه به اینكه این ناهنجاری به صورت آرام ادامه پیدا می كند تا زمانی كه رشد اسكلت متوقف می شود لازم است در شرایط و سنینی كه رشد بدن سریع است توجه بیشتری به این موضوع بشود و مطابق دستور پزشك از محافظ كمری استفاده شود.

پیشگیری و درمان: در پیشگیری این ضایعه عواملی مثل درجه ی ناهنجاری،سن،وضعیت شغلی و توانمندی جسمانی ‌مؤثر است.چنانچه این ناهنجاری خفیف باشد با حرکات جسمانی قابل پیشگیری است.اما اگر ناهنجاری از نوع ثابت باشد و یا اساساً در اثر بیماری خاص ایجاد شده باشد باید با پزشك مشورت شود.

اصول كلی حركات: طراحی برنامه ی حركات برای پشت گرد باید به گونه ای باشد كه سه هدف عمده ی زیر را تأمین كند:

1. جنبش پذیری مناسبی در طول ستون فقرات،به ویژه مهره های پشتی ایجاد كند.
2. عضلات سینه ای را كه در نتیجه ی این عارضه به شدت منقبض و كوتاه شده اند،كشیده و منعطف كند.
3. عضلات ناحیه ی خلفی پشت(ذوزنقه،متوازی الاضلاع،راست كننده های ستون فقرات)تقویت شوند.

تمرین۱

هدف: ایجاد جنبش پذیری در ستون فقرات

روش اجرا: در حالت ایستاده با پاهای نیمه باز دستها را در بالای سر مستقیم نگه دارید و بالاتنه را به سمت راست و چپ خم كنید.چندین مرتبه این حركت را انجام دهید.تمرین را می توان در حالی كه دستها در پشت سر قرار می گیرند به سمت جلو و عقب نیز انجام داد.

تمرین۲

هدف:توسعه انعطاف و كشش در عضلات ناحیه ی سینه

روش اجرا: بایستید سپس كمر خود را خم كنید دستها را روی وسیله ای متناسب با ارتفاع تهیگاه(میز،نرده با صندلی)قرار دهید.سپس سعی كنید ناحیه ی بالاتنه خصوصاً قفسه ی سینه به سمت پایین قوس داده شود.به حالت اولیه برگردید.حركت را چند بار تكرار كنید.

تمرین۳

هدف:ایجاد انعطاف و كشش در عضلات ناحیه ی سینه

روش اجرا: این تمرین دو نفره به دو صورت نشسته و ایستاده انجام می شود. دو نفر پشت به یكدیگر قرار می گیرند و دستهای یكدیگر را در حالی كه به بالای سر كشیده شده است می گیرند.شروع حركت به این ترتیب است كه یك نفر با خم كردن تنه ی خود نفر دیگر را به پشت خود می كشد،سپس به حالت استراحت بر می گردد و فرد دیگر همین حركت را تكرار می كند.بهتر است این حركت ابتدا نشسته و سپس ایستاده انجام شود.

تمرین۴

هدف: تقویت عضلات پشت و شانه ها

روش اجرا:روی شكم دراز بكشید و در حالی كه پاها كاملاً كشیده است دستها را به سمت جلو و بالای سر نگه دارید.دستها و سینه را به آرامی از روی زمین بلند كنید و دوباره به آرامی به حالت اولیه بر گردید.سعی شود در اجرای این حركت پاها روی زمین ثابت باشد.حركت را تكرار كنید.

در ادامه

بهترین توصیه برای افراد مبتلا به کیفوز خفیف این است که زیر سر خود بالشت نگذارند اگر شخص نتواند خود به تنهایی و به راحتی این ناهنجاری را اصلاح کند بهتر است حرکات اصلاحی به صورت یا کمکی توسط درمانگر شروع شود برخی از این حرکات به این شرح هستند :

1 ) شخص به پشت دراز می کشد در این حالت یک بالشت در ناحیه پشتی قرار داده شده و از شخص در خواست می شود که روی بالش به پشت فشار آورده و درمان گر می تواند به قسمت بالای سینه وی فشار وارد کند .

2 ) شخص ایستاده ، درمان گر از قدام او را بغل کرده با قلاب کردن دست ها دور سینه فرد ، با سینه خود به سینه او فشار وارد می کند .

3 ) شخص به شکم دراز کشیده یک بالش در زیر شکم وی قرار داده می شود در این حالت از وی در خواست می شود دست های خود را روی زمین قرار داده و سر و سینه خود را بالا می آورد .

4 ) در همان وضعیت قبل دست های خود را در طرفین بدن قرار داده و سر و سینه خود را بالا     می اورد .

5 )در همان وضعیت یک دست خود را جلو آورده و سر و سینه خود را بالا می آورد .

 6 ) در همان وضعیت دو دست خود را جلو آورده و سر و سینه خود را بالا می آورد .

7 ) در همان وضعیت وزنه ای را به دست وی داده و از او درخواست می شود سر و سینه خود را بالا بیاورد .